Dolby Atmos là gì?

Nếu bạn đang tìm mua TV, loa soundbar, loa di động hay tai nghe mới, rất có thể bạn đã bắt gặp cái tên “Dolby Atmos”. Đây không chỉ là một thuật ngữ công nghệ – nó đã trở thành từ khóa vàng cho trải nghiệm âm thanh sống động và chân thực.

Dolby Atmos hiện diện khắp nơi: từ loa soundbar, điện thoại thông minh, thiết bị streaming cho đến cả ô tô. Nhưng thực chất Dolby Atmos là gì, và tại sao bạn nên quan tâm?

Trong thế giới âm thanh, có vẻ như mỗi tuần lại xuất hiện một định dạng Dolby mới, khiến nhiều người dễ dàng bỏ qua Atmos như đã từng với Pro-Logic hay Digital Plus – những cái tên nghe quen nhưng chẳng mấy ai để tâm.

Tuy nhiên, Dolby Atmos không giống như những định dạng cũ. Đây là cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực âm thanh không gian. Hãy tưởng tượng: nếu Dolby Digital là TV trắng đen, thì Dolby Atmos chính là bước chuyển mình sang TV màu – sống động, sắc nét và đầy chiều sâu.

Dolby Atmos là một bước tiến vượt bậc trong cách bạn cảm nhận âm thanh. Với không gian âm thanh ba chiều bao quanh bạn từ mọi hướng — kể cả từ phía trên — công nghệ này mang đến cảm giác như bạn đang thực sự hòa mình vào hành động.

Không chỉ đơn thuần là âm thanh rõ nét hơn, Dolby Atmos tái hiện âm thanh đúng như ý đồ của nhà sáng tạo: sống động, sâu lắng và đầy chiều sâu.

Từ âm nhạc, phim ảnh đến trò chơi điện tử, Dolby Atmos đều nâng tầm trải nghiệm nghe nhìn của bạn. Hãy cùng khám phá tất cả những điều bạn cần biết về công nghệ âm thanh không gian hàng đầu này.

Vượt xa âm thanh stereo: Dolby Atmos thay đổi cách bạn cảm nhận âm thanh

Trong nhiều thập kỷ, âm thanh stereo truyền thống đã là tiêu chuẩn phổ biến, chia âm thanh thành hai kênh: trái và phải. Công nghệ âm thanh vòm như hệ thống 5.1 hay 7.1 đã nâng cấp trải nghiệm bằng cách thêm nhiều loa, tạo nên không gian âm thanh bao quanh người nghe.

Ví dụ thực tế: hệ thống Sonos Ray có thể đảm nhận 3 vị trí trong hệ thống 5.1 — loa trước, trái và trung tâm — kết hợp với hai loa Sonos Era 100 ở phía sau và một loa Sub để tạo ra hiệu ứng âm trầm quan trọng 

Nhưng Dolby Atmos còn tiến xa hơn. Không chỉ đơn thuần là thêm loa, mà là thay đổi hoàn toàn cách âm thanh được phối và truyền tải.

Dolby Atmos sử dụng công nghệ “âm thanh dạng đối tượng” (object-based audio). Thay vì gán âm thanh vào từng kênh loa cụ thể, mỗi âm thanh — như giọng nói, tiếng mưa hay vụ nổ — được xử lý như một đối tượng riêng biệt. Những đối tượng âm thanh này có thể được định vị chính xác và di chuyển trong không gian ba chiều.

Hãy tưởng tượng một cảnh phim đang mưa. Với âm thanh vòm truyền thống, tiếng mưa thường phát từ loa trái và phải, khiến bạn cảm thấy như mưa chỉ rơi từ hai bên.

Với Dolby Atmos, mỗi giọt mưa (gần như vậy) được xử lý riêng biệt, cho phép các nhà thiết kế âm thanh đặt chúng chính xác trong không gian, tạo nên một cơn mưa chân thực bao quanh bạn — kể cả từ phía trên.

Dolby Atmos hoạt động như thế nào? Trải nghiệm âm thanh vòm 3D ngay tại nhà

Trong hệ thống rạp hát tại gia, Dolby Atmos thường được trải nghiệm thông qua loa soundbar hoặc hệ thống đa loa. Một số dòng TV hiện đại thậm chí đã tích hợp sẵn loa hỗ trợ Dolby Atmos.

Dù bạn sử dụng loa vật lý đặt quanh phòng hay chỉ một soundbar thông minh, chúng đều kết hợp giữa loa truyền thống và loa hướng lên trên để tạo hiệu ứng âm thanh đến từ mọi hướng.

Loa hướng lên trần là yếu tố then chốt. Chúng phản xạ âm thanh lên trần nhà, tạo ra chiều cao trong không gian âm thanh. Nhờ đó, bạn có thể cảm nhận âm thanh như tiếng mưa rơi, máy bay bay qua đầu hay âm thanh rừng rậm một cách chân thực.

Các soundbar như Sonos Beam Gen 2 hay Denon DHT-S517 sử dụng loa hướng lên để tái tạo âm thanh từ trên cao. Một số thiết bị khác dùng kỹ thuật xử lý tín hiệu số (DSP) để tạo hiệu ứng Atmos ảo.

Với những hệ thống cao cấp hơn như 7.1.4 (7 loa ngang tai, 1 loa siêu trầm và 4 loa trên cao), bạn sẽ có trải nghiệm âm thanh cực kỳ sống động. Dù có thể lắp tới 34 loa, Dolby khuyến nghị khoảng 12 loa là lý tưởng cho trải nghiệm tối ưu.

Ví dụ: nếu bạn thay thế Sonos Ray bằng Sonos Arc hoặc Beam Gen 2, kết hợp với Era 300 ở phía sau — tất cả đều hỗ trợ Dolby Atmos — bạn sẽ có hệ thống 7.1.4 hoàn chỉnh: 7 loa ngang tai, 4 loa trên cao và 1 loa sub.

Không chỉ âm thanh từ trên cao, Dolby Atmos còn mở rộng không gian âm thanh theo chiều ngang bằng cách sử dụng loa phát âm thanh sang hai bên. Những loa này phản xạ âm thanh lên tường, tạo cảm giác như loa được đặt cách xa nhau hơn thực tế.

Một số soundbar còn sử dụng kỹ thuật số để tạo loa vòm phía sau ảo, rất tiện lợi nếu bạn không muốn đi dây khắp phòng.

Thậm chí, Sonos Arc Ultra tuyên bố có thể tái tạo âm thanh Dolby Atmos 9.1.4

Dolby Atmos cho tai nghe: Âm thanh không gian cá nhân hóa, sống động từng chuyển động

Dolby Atmos không chỉ dành cho hệ thống rạp hát tại gia — công nghệ này còn được tích hợp vào tai nghe, mang đến trải nghiệm âm thanh không gian cá nhân hóa đầy ấn tượng.

Thay vì dựa vào loa vật lý, Dolby Atmos trên tai nghe — như công nghệ Spatial Audio của Apple trên AirPods Max — sử dụng kỹ thuật binaural rendering và HRTF (Head-Related Transfer Functions) để mô phỏng cách âm thanh di chuyển tự nhiên đến tai bạn trong không gian 3D.

Kết quả là não bạn bị “đánh lừa” và cảm nhận âm thanh như đến từ bên ngoài đầu, chứ không phải phát trực tiếp từ tai nghe. Điều này có thể được thực hiện thông qua phần mềm hoặc phần cứng tích hợp trên thiết bị di động, một số thiết bị còn sử dụng cảm biến gia tốc (accelerometer) để theo dõi chuyển động đầu.

Công nghệ theo dõi chuyển động đầu (head-tracking) — có mặt trên các tai nghe cao cấp như AirPods Max hay Sonos Ace — nâng trải nghiệm lên một tầm cao mới. Hệ thống sẽ theo dõi chuyển động của đầu bạn và điều chỉnh âm thanh theo thời gian thực, tạo nên cảm giác chân thực và cuốn hút hơn, đặc biệt khi xem phim bom tấn hoặc chơi game hành động.

Vì sao Dolby Atmos lại phổ biến đến vậy?

Dolby Atmos đã trở thành chuẩn mực trong thế giới âm thanh không gian nhờ một số lý do quan trọng:

• Tương thích rộng rãi: Dolby Atmos được hỗ trợ trên hàng loạt thiết bị — từ TV, soundbar, tai nghe, điện thoại, máy tính bảng, laptop đến cả máy chơi game.

• Phổ biến trên các nền tảng streaming lớn: Netflix, Disney+, Apple TV+ và nhiều dịch vụ khác đều tích hợp âm thanh Dolby Atmos cho phim, chương trình truyền hình và sự kiện thể thao trực tiếp.

• Không cần mua đầu Blu-ray mới: Các đĩa Blu-ray tiêu chuẩn và Ultra HD Blu-ray đều có thể chứa dữ liệu âm thanh Dolby Atmos, giúp bạn dễ dàng tận hưởng mà không cần nâng cấp thiết bị.

Dolby Atmos thực sự là một cuộc cách mạng trong lĩnh vực âm thanh. Tuy nhiên, hiệu quả của nó phụ thuộc vào cách bạn thiết lập hệ thống. Các rạp chiếu phim và hệ thống rạp hát tại gia với loa vật lý đặt đúng vị trí sẽ mang lại trải nghiệm tốt nhất. Nhưng ngay cả soundbar hay tai nghe hỗ trợ Atmos cũng là một bước tiến vượt trội so với âm thanh stereo hoặc surround truyền thống.

Nếu bạn đang dùng soundbar giá rẻ hoặc loa tích hợp sẵn trong TV, có thể bạn chưa cảm nhận được toàn bộ hiệu ứng Atmos — nhưng chắc chắn vẫn sẽ thấy sự cải thiện rõ rệt.

Dolby Atmos không phải là định dạng âm thanh không gian duy nhất. Các đối thủ như DTS hay Sony 360 Reality Audio cũng có những công nghệ ấn tượng riêng. Vì vậy, nếu bạn muốn khám phá sâu hơn, đừng bỏ qua các bài viết hướng dẫn về âm thanh không gian.